2018 Gaziantep Etaplı Dağ Bisikleti Yarışmaları

 Merhaba Bisiklet Dostları;

 Gaziantep büyük şehir belediyesi organizasyonunda bu yıl ikinci kez dağ bisikleti etaplı yarışmasında bir araya geldik.Oldukça iyi bir hava şartlarında ve güzel bir parkurda farklı illerden 350 nin üzerindeki ve yabancı sporcuların katılımı ile hafta sonu tamamlanmış oldu.Organizasyonun eksiksiz olması için emeği geçen her kişiyi tebrik ve teşekkür ediyoruz.Ayrıca Maddi ödüllerinden dolayı Gaziantep Büyükşehir Belediyesine de teşekkür ediyoruz.
Bir sonraki bisiklet  müsabakamız da tekrar buluşmak dileğiyle....,,

2018 Doping Yazıları 2

Merhaba Dostlar;

Sky Bisiklet takımı için yazılmış bir yazı ilğinizi çekeceğini umarım.Bu Yazının beyaz perde de flim de var 

Yolun Sonu ve Başlangıcı.

Hâlâ aynı koku burnumda. İngiltere’ye ilk kez gittiğimde takvimler 2012’yi gösteriyordu, en yakın arkadaşımla önce Londra’ya gelmiş, sonra Liverpool ve Manchester’a gitmiştik. Harika bir yazdı, The Stone Roses’un geri dönüş konserini izlemiş, The Beatles otobüs turunda şarkılar söylemiş, grup tarihinin sergilendiği müzede beyazlar içindeki bir odada çalan Imagine ile kendimizden geçmiş, Anfield Road müzesinde 2005 İstanbul detaylarına bakarken duygulanmıştık. Camden’da akşamları üç kuruşa yediğimiz chicken teriyaki’den, Portobello’daki bit pazarından, kitapçılardaki yüzlerce spor kitabından bahsetmiyorum bile. İngiliz, Hint, Çin, Japon mutfağı karışımı kokan sokaklarda çantama doldurabildiğim kadar bisiklet kitabı alıyor ve etrafı keşfediyordum.2012 yazı, Birleşik Krallık için de güzeldi. Yaz başında büyük hedeflerine ulaşmışlar, Team Sky’dan Bradley Wiggins’in Fransa Bisiklet Turu kazanmasını çılgınca desteklemişlerdi. İki teker kendisine yeni bir pazar bulurken Team Sky da Lance Armstrong dönemi sonrası farklı bir bisiklet anlayışıyla da kazandığını müjdeliyordu. Wiggins sıra dışı bir kahramandı; yarışırken ölçülü, akıllı, sınırlarını bilen bir tarzı vardı. Yarış sonrası mikrofon uzatıldığında ise bir rock yıldızına dönüşüyordu; ettiği küfürlerle, doping karşıtı sert açıklamalarıyla, hayat hikâyesiyle…Güzel başlayan yaz güzel de devam etmişti, Londra’daki olimpiyat oyunlarında ev sahibi açılıştan başlayarak muazzam bir sınav vermişti. Arka arkaya gelen madalyalar ülke tarihlerinin yakın dönemdeki en unutulmaz periyotlarından birini oluştururken başrolde yine Wiggins vardı. Le Tour zaferi sonrası evine bir ikon olarak dönmüş ve olimpiyatın açılışında stadyumdaki bir platforma çıkarak kahraman gibi halkını selamlamıştı. Akabinde koleksiyonuna bir olimpiyat altını daha ekledi. Her yerde o vardı, sokaklardan dergi kapaklarına kadar her noktada yüzünü görebilirdiniz.

Şimdi, altı yıl sonra, o kokuyu anımsayabiliyorum. Daha doğrusu birkaç günlüğüne geldiğim Londra’da kendimi yeniden aynı durakların çevresinde buldum. Bu kez yalnızım ve bir yandan yeni yerler görmeye çalışırken diğer yandan ilk gelişimde takıldığım noktaları hatırlamaya çalışıyorum. Değişen çok bir şey yok, İstanbul’da yaşayan birine şaşırtıcı gelecek şekilde, her şey hemen hemen aynı. En çok da kitapçılar. Spor kitapları rafı hâlâ görkemini koruyor hatta bisiklet raflarının hacmi daha da büyümüş gibi. Yine de değişen bir şeyler var. Evet, var.Bugünlerde o kitapçılarda gazete satılan bölümlere gittiğinizde manşetlerde aynı yüzü görüyorsunuz. Bir farkla. Altı yıl önce Wiggins’in favorilerini ve saçlarını sayfalarına taşıyan bir gazete şimdi “Wiggo’ya doping şoku” başlığını atmış durumda. Altı yıl önce Team Sky’ın başarısının kültürel, sportif ve teknolojik temellerini ele alan birçok kalem şimdi Britanya parlamentosunda oluşturulan komitenin sunduğu doping raporunu sayfalarına taşıyor, ünlü bisiklet ekibinin nasıl güvenilmez, çelişkili ve yanlışlarla dolu bir yönetim stiline sahip olduğunu halka aktarıyor.Her şey nerede değişmeye başladı? Ya da hep aslında böyle miydi? Bunları düşünürken aklıma Socrates’in Temmuz 2017 sayısı için konuştuğumuz Danimarkalı eski bisikletçi Michael Rasmussen’in bir lafı geldi. Şu sıralar yorumculuk ve gazetecilik yapan Rasmussen, geçmişte yaptıklarıyla yüzleşmenin de rahatlığıyla, sözünü sakınmıyor. Ve Team Sky’dan konuşurken hep ironik şekilde atıfta bulunduğu bir ifade var: “Bembeyaz, tertemiz.” Britanya ekibi, Britanya bisikletinin lideri Dave Brailsford önderliğinde kurulduğunda başka bir şey yapmak istediğinin altını çizmişti. Çalıştıkları doktorlar bisiklet dışından gelecekti, teknik ekipleri yol bisiklet kültürünün içinde dopingle özdeşleşmiş yüzlerden seçilmeyecekti.Yıllar içinde iddiaları daha da büyüdü, “Sıfır tolerans” stratejisi izlemeye karar verdiler ve geçmişinde herhangi bir doping lekesi olan kimseyle çalışmayacaklarını ifade ettiler. Tecrübeye ihtiyaçları yoktu çünkü işler, kimlerle çalışırlarsa çalışsınlar, onlar için iyi gidiyordu. Wiggins ile başlayan başarı öyküleri Chris Froome’un arka arkaya zaferleriyle sürdü. Dokuz senede beş Fransa Bisiklet Turu, bir İspanya Bisiklet Turu ve sayısız başka şampiyonluk elde ettiler.

Dave Brailsford ve ekibi bu süreçte ‘Marjinal kazanımlar’ adı verilen bir yöntemin başarılarının sırrı olduğunu belirtti. Defalarca. Doğru, bütçeleri çok büyüktü; rakiplerinin sahip olmadığı konfora, teknolojik imkânlara, yeniliklere sahiplerdi. Lakin onlara göre, beslenmeden yarış taktiğine kadar her noktada ufak kazanımlar elde etmeye çalıştıkları stratejileri, Britanya’nın 2012 olimpiyat başarısında da etkileri olan Steve Peters, Tim Kerrison gibi isimlerin elinde daha da büyüyordu ve zirveye ulaşmalarını sağlıyordu. Fakat bu tabloda rahatsız edici olan şey esasında kibirleriydi. Team Sky, bembeyaz ve tertemiz olarak kendisini öne atarken Brailsford da rakiplerine ve medyaya belirli bir mesafeden bakıyor, Avrupa menşeli bir spor olan yol bisikletini değiştiren lider portresi çiziyordu. Ancak takımının doping konusundaki çelişkileri söz konusu olduğunda bu kibirli tavır ona pek yardım etmiyordu.Sıfır toleranstan Hollandalı doktor Geert Leinders ile çalışmalarına kadar birçok konuda Britanya ekibi zamanla çatlaklar verdi. En büyük problemleri de çok güçlü olmalarıydı. Wiggins ve Froome’un zaferleri soru işareti yaratıyor, dağlarda takım olarak sergiledikleri performanslar şüpheleri üzerine çekiyordu. Gerçekten fazla güçlülerdi ve dağlara imzalarını atan sadece bu iki isim de değildi. 2017 İspanya Bisiklet Turu’nun son tırmanışında Froome’un domestikliğini yapan Wout Poels’in herkes yorgunluktan ve tırmanıştan bitkin düşerken düz yolda gidiyormuş gibi rahat çıkışı takımı anlatan simge görüntülerden biriydi. Ayrıca Geraint Thomas gibi isimlerin yıllar içinde istikrarlı tırmanışçılara dönüşmeleri de tartışma yaratıyordu. Bütün bunlara rağmen Brailsford ve çalışma arkadaşlarının özgüveninde herhangi bir kırılma yoktu, onlar her şüpheye gittikçe artan bir kibirle yanıt veriyorlardı. Para da güç de başarı onlardaydı ve zamanla içlerine kapanma sebepleri belki de buydu. Kimsenin eleştirisine de tavsiyesine de ihtiyaçları yoktu, çağ değişmişti ve ortada egemenliklerini sarsan bir durum yoktu. Yani yok gibi görünüyordu. Ta ki Rus hackerlar ve Britanyalı milletvekilleri devreye girene kadar…

Parlemento tarafından oluşturulan komitenin açıkladığı raporun kökenlerinde 2016 yılı var. Rus atletizminin ve olimpiyat komitesinin arka arkaya skandallarla sarsıldığı dönemde Fancy Bears isimli Rus hacker grubu, bir liste yayınlamıştı. Liste, tıbbi gerekçelerle izin alınarak kullanılan bazı yasaklı ilaçları tercih eden sporcuları sıralıyordu. Serena Williams, Simone Biles gibi isimlerin yanında Bradley Wiggins, Chris Froome gibi bisikletçiler de yazılıydı. Bulgular, Wiggins’in kazandığı Fransa Turu da dahil olmak üzere katıldığı büyük turlar öncesinde TUE (Therapeutic Use Exemption, yani yasaklı bir maddenin izin alınarak kullanılması) sistemi çerçevesinde üç kez yasaklı ilaç kullandığını gösteriyordu. Wiggins’in durumunda bu, astım ilaçlarıydı. Ortada ilk bakışta yasa dışı bir durum yoktu, bu sporcularının çoğunun astım hastası olduğu biliniyordu, sağlık gerekçesiyle ara sıra bu ilaçları aldıkları da tahmin ediliyordu. Ama özellikle Wiggins’in kullanım sıklığı dehşet vericiydi. O dönem Uluslararası Bisiklet Birliği başkanı olan Brian Cookson’ın “Team Sky, TUE konusunda limitleri sonuna kadar zorluyor” minvalinde konuşmasına yol açan liste kamuoyunda da büyük yankı bulmuştu.Aslında parlamentonun oluşturduğu komite Ağustos 2015’te çalışmaya başlamıştı ve hedefinde “atletizmde dopingle mücadele” vardı. Lakin sonraki yıl, bisiklet dünyasında ortaya çıkan yeni haberler komitenin çalışmalarını genişletmesine neden oldu. Ekim 2016’da Birleşik Krallık Anti-Doping Ajansı’ndan gelen bir haber Team Sky için cehennemin kapılarını açmıştı. Ajans, 2011 Criterium du Dauphine yarışına yollanan şüpheli bir tıbbi paketten söz ediyordu. Team Sky tarafı önce paketin içinde basit bir boğaz temizleme ilacı olan Fluimucil’in bulunduğunu ifade etti. Soru işaretlerini daha da büyüten ise o zamanki takım doktoru Richard Freeman’ın Team Sky’ın tıbbi kayıtları konusunda yaptığı açıklamaydı. Freeman, kayıtların çoğunu tuttuğu bilgisayarını Yunanistan’daki tatili sırasında kaybettiğini ifade ediyor, Team Sky da kayıtların yedek kopyasını komiteye sunamıyordu. Aynı dönemde meselenin farklı yüzleri de soruşturma kapsamında ifade vermiş, eski koçlardan Shane Sutton’ın “Yapılan yasa dışı değildi, etik dışıydı” demeci gündemin merkezine oturmuştu.Sürecin devamında ortaya yeni bir şey çıktı mı? Hayır. Fakat parlamentonun bir gece önce paylaştığı rapor, kamuoyunun Team Sky hakkındaki şüphelerinin yetkililer tarafından da doğrulandığını ortaya koyuyor. 52 sayfalık raporun en dikkat çeken kısmı şurası: “Team Sky’ın yöneticilerin ve koçların sağlık ekibinin metotlarından ve bisikletçileri büyük yarışlara hazırlama şekillerinden habersiz olduğu yönündeki açıklaması çok tuhaf görünüyor ve onların orijinal hedefi olan ‘temiz kazanmak’ ve spor içindeki en yüksek etik standartları tutturmakla bağdaşmıyor.” Arkasından şu cümle geliyor: “Brailsford bu başarısızlığın sorumluluğunu kabul etmeli, onun döneminde Team Sky bisikletçilerinin hazırlanma ve yarışma tarzlarının, takımının başarılarının ve performansının etrafında yaralayıcı şüpheler var.” Ve akabinde en can alıcı kısım var: “David Brailsford’un komiteye verdiği ifadeye rağmen, biz WADA kuralları çerçevesinde ilaçların sadece sağlık sebeplerinden değil, performans arttırıcı olarak da kullanıldığına inanıyoruz.”Kısacası onlar da -artık hemen hemen herkes gibi- Team Sky’a inanmıyor. Zaten Britanya basını da raporun ardından ağız birliği etmişçesine “Brailsford sorumluluğunu kabul etmeli ve istifasını vermeli” yazıları kaleme almaya başladı. Zira henüz ortada US Postal dönemi kadar büyük bir şebeke görünmese de TUE mazereti arkasına sığınılmış bir yasaklı madde sarmalı olduğu belli. Bu yüzden de bazı kalemler “Henüz buz dağının görünen kısmındayız” diyor. Zira komitenin raporunda yer verdiği anonim bir kaynak, sağlık gerekçesiyle kullanılan ama performans arttırıcı etkisi de olan triamcinolone’un o dönem Wiggins’le birlikte çalışan diğer bisikletçiler tarafından kullanıldığını da ifade ediyor. Ve eğer o kaynağa ulaşılırsa, mesela ismi bir gün açığa çıkarsa, peşinden başka itiraflar gelebilir ve Team Sky devasa gücüne rağmen bir anda tuzla buz olabilir. Zira spor skandallarına aşina olanlar şunu iyi biliyor. Herkes düşebilir, arkasında koskoca devletler olan Sepp Blatter de George W. Bush ve Nicolas Sarkozy ile ahbap olan Lance Armstrong da düştü. Günü gelince herkes düşer. Gerçekten tanıdık bir koku bu. Zira hepimiz çeşitli şekillerde aslında olacakları biliyorduk. Lance Armstrong çağı sonrası Team Sky taze bir soluk olmuştu belki ama ilk günden itibaren tanıdık bir his de peşimizi bırakmıyordu. Muhtemelen bu yüzden, birkaç gazeteci (maalesef David Walsh gibi isimler) dışında kimse istikbalini onların güvenilirliği üzerine kurmadı. Yaptıkları her atak, attıkları her adım, kazandıkları her yarış alkışlandı ama bir yandan da her şeyin bir gün tersine dönebileceği ihtimali üzerine senaryolar kuruldu. Şu anda o sona yakınız gibi duruyor. Belki takım için değil ama en azından Dave Brailsford için gelecek çok karanlık. Ve o istifa etmediği sürece takımın da istikbali pek parlak olmayacak. Dahası sadece mevzu bahis raporla uğraşmayacaklar. Bir başka TUE skandalının başrolünde duran, Wiggo’nun aksine bir de pozitif testi olan Chris Froome’un alması muhtemel ceza da cehennemin kapısında onları bekliyor.Komitenin raporunu okurken aklıma Gabriel Garcia Marquez’in Kırmızı Pazartesi kitabı geldi. Herkes tarafından bilinen bu ince kitabın en yenilikçi tarafı daha girişte okuyuculara sonu söylemesidir. Kolombiyalı yazar, şöyle başlar: “Santiago Nasar, onu öldürecekleri gün, piskoposun geleceği gemiyi karşılamak için sabah saat 05:30’da kalkmıştı.” Alt başlığı ‘İşleneceğini Herkesin Bildiği Bir Cinayetin Öyküsü’ olan eserin devamında da Marquez o cinayetin arka planına döner, nasıl kimsenin bir şey yapamadığını anlatırdı.Belki tuhaf gelecek ama Team Sky’la ilişkimize de çoğu zaman aynı ton hakimdi. İşleneceğini herkesin bildiği bir doping öyküsünü izledik yıllar boyu. Farklı vesilelerle onlara duyduğumuz güvensizliği aktardık ve beklemeye devam ettik. Sonra Rus hackerlar, Britanyalı gazetecilerce milletvekillerinin araştırmalarıyla işler tersine döndü, merakla okumaya beklediğimiz romanın ilk cümlesi yazıldı. Şimdi geri kalan sayfaları okuma zamanı. Belki üçüncü ziyaretimde beni kitapçılarda farklı bir seçki karşılar ve bisiklet rafından aldığım bir eserle kasaya doğru giderken 2012 yazını düşünürüm. Demek ki o yaz her şey kusursuz değilmiş.İnan Özdemir

2009'da girdiği Galatasaray Üniversitesi'nden mezun olmaya çalışıyor. 2010'da girdiği spor medyasında ise Eurosport Türkiye'de internet sitesi editörlüğü ve spikerlik yaptı. Şu sıralar Socrates'te editör.

2018 Doping Yazıları, 1

Icarus

Icarus, yarattığı sonuçlarla, basit bir spor belgeselinin çok ötesine geçti. Rusya'daki doping skandalının iç yüzünü izleyiciye aktaran belgeselin yönetmeni Bryan Fogel ile bu yolculuğu konuştuk.

5 Mart 2018

Merhaba Dostlar;

Web yayıncılığı yapan icarus dergisinden Caner Erler araştırmacı yazarımızın ilğinizi çekeceğinizi düşündüğüm araştırmasını sizlerin bilgisine sunuyoruz.

Rusya’nın 30 dalda 1000 sporcusunu devlet destekli bir doping şemasıyla yarıştırdığı gerçeği, Netflix’te yayınlanan Icarus adlı belgesel sayesinde ortaya çıktı. Yönetmen Bryan Fogel, anti-doping sisteminin nasıl aşıldığını anlamak için çıktığı yolda Dr. Grigory Rodchenkov ile karşılaşınca bambaşka bir gerçeğin peşine düştü. Sundance Film Festivali’nde Orwell Ödülü’nü alan bu casus-korku edasındaki yapıtın kahramanı Rodchenkov, bugünlerde tanık koruma programında. Fogel ise telefonun diğer ucunda, sorularımızı bekliyor…

Geçen ay Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) Rusya’yı Kış Olimpiyat Oyunları’ndan men etti. Icarus belgeseli olmasaydı bu kararın verilebileceğini düşünüyor musunuz?Spor yazarı Nick Harris de konuyla ilgili bir tweet’inde “Byran Fogel ve Grigory Rodchenkov olmasaydı bu karar alınamazdı” diyordu…

Aslında şöyle ifade etsek daha doğru olacak; Grigory Rodchenkov olmasaydı asla böyle bir karara ulaşamazlardı. Hatta böyle bir dava bile olmazdı. Belgeselde farklı bir konu için Rodchenkov’a ihtiyacım olmuştu. Ama bugün gelinen noktada, bu yolu aydınlatanın onun filmi çektiğimiz sırada bize aktardığı sırlar olduğunu söyleyebilirim. O sırlar, devlet destekli organize bir doping şemasının herkes tarafından öğrenilmesini sağladı. Yani Rodchenkov, her şeyi altüst etti. Onun kendiyle hesaplaşması, kararlılığı ve cesareti bu yolu açtı.

Lance Armstrong’un itirafı gelince, aramızdaki tüm sohbet konuları sadece bu olmuştu artık. Böylece bu konuya ayrı bir ilgi besledim. Performans artırıcı ilaçlar nasıl bir etki yapıyordu? Ben de kullansam Zabriskie kadar iyi olabilir miydim?

Filmi başa sararsak, belgesel fikrinin başlangıcı tam olarak neresiydi?

Bu belgeseli yapma fikri, tüm sporlardaki antidoping sisteminin koca bir sahtekârlıktan ibaret olduğunu düşünmemle başladı. Ben bisikletçi olma hayalleriyle büyüyen bir çocuktum. Ancak 18-19 yaşlarında geçirdiğim bir kaza beni bu yoldan alıkoymuştu. Amatör bir bisikletçi olarak tutkumu sürdürdüm. Los Angeles’ta bir film çektim ama tutmadı. Ben de bunun üzerine, bir nevi depresyona girmiş hâlde, yaşadığım yer olan Malibu’da her gün bisiklete binmeye başladım. Akabinde aynı bölgede yaşayan bazı profesyonel bisikletçilerle bir araya geldim. İçlerinden biri David Zabriskie’ydi, yani Lance Armstrong’un eski takım arkadaşı… Onlarla sürerken gayet iyi iş çıkarıyordum. Sohbet de ediyorduk. Tam o dönemde Lance Armstrong’un itirafı gelmişti. Aramızdaki tüm sohbet konuları sadece bu olmuştu artık. Böylece bu konuya ayrı bir ilgi besledim. Performans artırıcı ilaçlar nasıl bir etki yapıyordu? Ya da gerçekten yapıyor muydu? Ben de kullansam Zabriskie kadar iyi olabilir miydim?

Lance’in dönemindeki neredeyse herkes dopingle yakalanmıştı; Marco Pantani, Tyler Hamilton, Ivan Basso, Roberto Heras… Ama ne hikmetse Lance, teknik olarak hiçbir testte pozitif çıkmamıştı. Bunu nasıl başarmış olabilirdi? Sistem nerede hata yapıyordu? Lance, Zabriskie başta olmak üzere takım arkadaşlarına ve yoluna çıkan herkese acımasızca davranan bir nefret objesiydi ancak bir şampiyon bisikletçi olarak geldiği seviye inanılmazdı. Sonuçta, sadece dopingle Fransa Bisiklet Turu kazanamazdınız. Çok çalışıp ardından dopingle fark yaratmanız gerekiyordu. Ben de ortalama fizikte bir insanım ve profesyonel değilim. “Doping yapsam ne olur” diye düşündüm ve denemek istedim… Buradaki en kritik konu ise şuydu; Lance yakalanmamıştı, itiraf etmişti. Dünyanın en büyük yıldızlarından biri olarak ancak eski takım arkadaşlarının itirafı ve tanıklığı ile yakayı ele vermişti. Peki bu adam, 500 küsur testte nasıl temiz çıkmıştı? Rusya mevzusunda da aslında doping yakalanamadı; ancak sistemin içinden birinin itirafı ve tanıklığı sayesinde sonuca ulaşıldı. Yani doping karşıtı sistem ne yazık ki işlemiyordu. Açıkçası beni bu filmi çekmeye iten sebep de bu oldu; sistemin işlemediğini kanıtlamak istedim. Bunun için de kendimi kullanmaya karar verdim. Sonra yol, beni 2014 yılında Rodchenkov’a götürdü…

Icarus, George Orwell’dan bir alıntıyla başlıyor: “Sahtekârlığın egemen olduğu evrende, doğruyu söylemek devrimci bir eylemdir.” Sadece sporda değil, dünyanın ve insanlığın genel anlamda en kötü 10 yılını yaşadığını düşünüyor musunuz?

Evet, buna katılabilirim. Dünya Savaşları sırasında hayatta değildim tabii. Bu yüzden, kendimden öncesiyle bir karşılaştırma yapamıyorum ancak dünya üzerinde bulunduğum zamanların toplamında, bugünün kesinlikle en kötü dönem olduğunu hissediyorum. ABD’de ırkçı ve ayrımcı söylemleriyle adeta bir kara parodi olan Donald Trump yönetimine, Rusya’da ve dünyanın diğer taraflarında yaşananlara, dünyayı yönetenlerin hayata ve dünyaya bakış açılarına, ülkeniz Türkiye’de ve komşunuz Suriye’de olanlara ya da Kuzey Kore’ye baktığınızda ne yazık ki karanlık bir sarmalın içinde gibi hissediyorsunuz. Bu da sizi, devrimsel hareketlerin gerekliliğine götürüyor. Bunun için, doğruyu söylemeniz ve gerçeğin peşinden gitmeniz lazım. Rodchenkov’un Icarus’ta söylediği doğrular ve peşinden gittiğimiz gerçek, Orwell’in sözünü yansıtıyor. Yaşadığımız, sahtekârlığın yanınıza fazlasıyla kaldığı bir dönem. Böyle dönemler de gerçekleri açığa vuracak cesur insanlar gerektirir, tıpkı Rodchenkov gibi…

Belgeseldeki en çarpıcı karelerden biri de anti-doping uzmanı Don Catlin’in sporcular için “Hepsi dopingli” dediği andı. O cümleyi duyduğunuzda ne düşündünüz?

Aslında bu, Icarus yolculuğuna çıkma sebebimin onaylandığı an gibiydi. Don Catlin doping yakalama sistemini yaratan, dünyada doping konusunda en yetkin bilim insanıydı ve bu insan, gözlerimizin içine bakarak tüm sporcuların dopingli olduğunu söylüyor ve “Dopingli sporcuları yakalamak çok zor” diyordu çünkü sistem tam olarak çalışmıyordu. Bu, çok daha büyük bir hikâyeye doğru gittiğimi anladığım ilk andı.

Peki, tam olarak ne zaman “Tamam, sanırım tüm bu olanlar benim düşündüğümden çok daha büyük!” dediniz?

Aslında bu yavaş bir süreçti, her şey birikerek büyüyordu ama asıl kırılma noktası, 2015 Kasım’dı. WADA raporu yayımlanmış ve Moskova Laboratuvarı askıya alınmıştı. Akabinde Rodchenkov da laboratuvar direktörlüğü görevinden istifa etti. Ona Los Angeles uçak biletini satın aldığım an, dönüm noktasıydı; ABD’ye ayak bastığı an, belgesele başladığım noktanın çok uzağında ve çok farklı bir hikâyenin tam ortasında olduğumu, artık başka bir film çektiğimi fark ettim.

Sizce Rodchenkov, neden en başta size doping yapma konusunda yardımcı olmak için bu kadar istekliydi?

Bu karmaşık bir konu. Cevaplardan kolay olanı, ikimizin harika bir arkadaşlık kurmuş olmamız. Ancak bu ilişkinin sizin göremediğiniz, kameralara yansımayan bir kısmı da var. Icarus’ta kullandığımız bölümler, belki de yaşadıklarımızın yalnızca yüzde birine tekabül ediyor. Bir kere Rodchenkov bana güvenmişti, ne de olsa Don Catlin referansı vardı. Öte yandan, tüm bu yolculuğun eğlenceli olacağını düşünmüştü. Zira benimle yapacağı şeyi, tüm hayatı boyunca yapmıştı zaten. Bu kez bunu bir iş değil, oyun gibi görecekti. Bir ABD’li hem de bir amatör bisikletçi, ondan doping konusunda bilimsel kılavuzluk talep ediyordu. Bu da onun zihninde farklı çağrışımlar yapmış olabilir. Lance Armstrong’un ülkesinden geliyordum ve en başta, bana Rusya’da olanları anlatmayı planlamıyordu. Ben ondan eski usul basit bir şey talep etmiştim ancak onun Rusya’da yaptıkları, Lance’in yaptıklarının yanında çok daha karmaşık ve komplikeydi. Rus sporculara içinde üç farklı ilacın olduğu bir kokteyl hazırlıyordu, sonra bu kokteyli alkolle seyreltiyor ve dolaşım sistemine enjekte ediyordu. Bu da uzun vadeli testlerde sporcuların yakalanmasını engelliyordu. 2012 Londra’da bile işe yaramıştı bu…

Rusya’nın devlet destekli doping sistemi hakkında konuşmaya neden ve nasıl karar verdi sizce? Rusya’nın Ukrayna topraklarına girişini Soçi’de madalya rekoru kırarak maskeleme amacının onu çok rahatsız ettiği söyleniyor…

Ukrayna saldırısı, onun bakış açısını değiştirmişti. Bu kesin. Soçi’de kazanılan 33 madalyada payı olan doping sistemini titizlikle kuran isim olarak bu kanlı propagandaya alet olmak hoşuna gitmemişti. Ama sanırım laboratuvardan istifaya zorlanması, en kritik dönemeçti. Belgeselde de gördüğünüz gibi, Rus devlet yetkilileri WADA’nın o dönemki iddialarını reddetti. Üstelik bu inkâr yetmezmiş gibi, “Aldatmacaya bulaşan ya da doping yapan biri varsa bu onun suçudur, bu noktada bireyleri sorumlu tutacağız” tavrı içerisindeydiler. Bariz şekilde bir ceza söz konusuydu ve Rodchenkov da bu satranç tahtasında feda edilebilecek bir piyon olduğunu anladı. Bu gerçekliğin farkına vardığında da asıl hikâyeyi açığa çıkarmaya karar verdi.

Icarus gösterime girdikten sonra herhangi bir tehdit aldınız mı, tehlike hissettiniz mi?Elbette biraz hissettim. Bazı tehditler de aldım. Bunlar korkutucuydu. Filmin galası için Londra’ya gittiğimde korumalarla gezmek zorunda kaldım. Bireysel olarak güvensiz hissettiğim bir nokta olmadı ama daha ihtiyatlı olmaya çalıştım. Kolay değildi ama bunlar asıl tehditlerle karşı karşıya kalan Grigory’nin yanında bir hiç tabii… O, Rusya’da ‘Aranan Adam’ olmuştu. Korkuyu en derinden hissettiğim anlar ise hikâyeyi Grigory ile beraber New York Times’a götürme süreciydi…ıradaki orum da buydu; Grigory’nin hikâyesini neden ve nasıl kamuoyuyla paylaşmayı seçtiniz?

Eğer hikâyeyi kendimize saklasaydık ve insanlar bu hikâyeyi film gösterime girdiğinde öğrenseydi -ki biz film yapımcılarıyız ve Grigory de tanık ve itirafçı olarak bu filmde yer aldı- anlattığımız şeylerin doğruluğunu kanıtlamak için daha çok uğraşmamız gerekirdi. Biz de Grigory’nin söylediklerini bekletmek için bir sebep görmedik; sonuçta doğrulardan bahsediyordu ve bunları resmi makamlara götürüp halka açıklamak gerekiyordu. Ortada gerçekler vardı yani. Grigory’nin anlattıkları gerçekti, değil mi? Hâlbuki bunu filme saklasaydık, Rusya ve geri kalan tüm dünya, Grigory’nin deli, çılgın ve yalancı olduğunu söyleyip onu itibarsızlaştırabilirdi ki hâlâ da bunu yapmaya çalışıyorlar zaten. Üstelik bizim IOC’nin elindeki uzun süreli saklanan numuneleri tekrar test ettirme yetkimiz ve kabiliyetimiz yoktu. Ya da WADA’nın, Richard McLaren gibi bir uzmana soruşturma açtırıp rapor yazmasını sağlayamazdık. Gerçeğe ulaşabilmenin tek yolu, Grigory’nin söylediklerini güvenilir bir kaynaktan yayımlamaktı. Bizim için önemli olan, gerçeğin ortaya çıkması ve ciddiye alınmasıydı ve biliyorduk ki New York Times gibi bir yayın organı sizinle bir hikâye üzerine çalışırsa ciddiye alınırsınız.

Rodchenkov’un Moskova Laboratuvarı’ndan arkadaşları, Vyacheslav Sinev ve Nikita Kamaev, Şubat 2016’da şüpheli biçimde ölü bulundu. Siz, kendiniz ve Rodchenkov için endişelenmediniz mi?Çok endişelendik tabii… Grigory’nin Los Angeles’a gelişinden sonra ailesi de çok endişeliydi. Eski KGB, yeni FSB ajanlarının her şeyi yapabileceklerini düşünüyor ve biliyorlardı. Ama birkaç nedenden dolayı bu hikâyeyi artık yayınlamak istedik. Buna karar verdiğimiz an da ABD Adalet Bakanlığı’nın da işe dahil olduğu dönemdi. Onlar Grigory’nin ABD’de olduğunu biliyorlardı. Grigory’nin elindeki bilgilerin öneminden habersizlerdi ama ABD’de Rusya’dan kaçmış bir bilim insanı olduğunu biliyorlardı. Bu nedenle onu buldular ve ifade vermek zorunda olduğunu söylediler. Biz de kaygılıydık zira ABD’nin Grigory’den öğrendiği bilgilerle ne yapacağını kestiremiyorduk. Grigory ve ben, bu olayın 2016 Rio öncesinde ortaya çıkması gerektiğini düşünüyorduk çünkü ancak o zaman bir etki yaratabilirdik. ABD’nin bu bilgilerle ne yapacağını bilemememiz de bu kararı çabuk vermemizi sağladı. Sonuçta, bu noktada farklı devlet ilişkileri de devreye girebilirdi. Bu yüzden, New York Times’a gidip bu hikâyeyi açıklamaya karar verdik. Gazete basıldığı anda da hikâyemiz artık gerçeğe dönüştü. Sonuçta NY Times, Trump’ın dediği gibi bir ‘fake news’ (yalan haber) yayını değildi.

Belgesel sürecinde aldığınız ilaçların etkilerini hissediyor musunuz hâlâ?

Hayır, bugüne yansıyan bir sağlık sorunum yok. Ya da beni güçlendiren bir etkisini görmedim. Hiçbiri sizi bir anda süper kahraman hâline getirmiyor. Mesela ben EPO, HGH, testosteron gibi ilaçları aldıktan sonra bisikletimle yollarda bir anda uçacağımı sanıyordum ama öyle olmadı. Direkt hissettiğim tek etkisi ise şuydu; inanılmaz bir güç kaybını ertesi günlerde daha rahat telafi edebiliyordum. Yorgunluk hissim azalıyor, daha rahat antrenman yapabiliyor ve ertesi günü daha rahat çıkarabiliyordum. Bisikletçilerin hissettiği o limitleri zorlama hissi oluyordu ama daha çabuk toparlanıyordum.

Doping maddeleriyle yarıştıktan sonra Lance Armstrong ve diğer sporculara bakış açınız değişti mi?

Deneyimimden yola çıkarsak; dünyadaki tüm ilaçları alsanız bile şampiyon olamazsınız. Eğer gerekli kararlılık ve istek yoksa olmuyor. Tüm bunları kapitalize etmek için genetik avantajlar da gerekiyor. Değişkenler hem genetikle hem de çok çalışmakla ilintili. Armstrong gibi o seviyeye ulaşanlar için elbette yüzde 1-3 arası bir katkı sağlamak mümkün ama şampiyonların sadece ilaçla yaratıldığına inanmıyorum; şampiyonluk yolu mental güç, imkânlar ve yüzlerce saat bıkıp usanmadan yapılan antrenmanlardan da geçiyor. Yasaklı ilaçlar ise size tüm bu listeyi tamamladıktan sonra gereken o küçük farkı elde etme imkânı sağlıyor. Bisiklette doping tamamen temizlendi mi; bence hayır. Gelecekte ne olacağını kestiremiyorum. Bildiğim tek şey şu: Bisiklete olan tutkum hiç bitmeyecek.

Bu yazı, Socrates’in Ocak 2018 sayısında yayımlanmıştır. Sayılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.

IcarusÖne Çıkanlar

Caner Eler
2006'dan beri Eurosport Türkiye'de spiker. NTV Spor ve D-Smart'ta spiker-yorumcu olarak çalıştı. Radikal, Four Four Two, GQ gibi mecralarda yazarlık yaptı. Socrates'in genel yayın yönetmeni. Aynı zamanda beIN Sports'ta basketbol yorumluyor.

•  

2018 Akdeniz Bisiklet Turu

 Merhaba Bisiklet dostları;

2018 Türkiye Bisiklet Federasyonu ve UCİ faaliyet programlarında yer alan 18 takım ve 128 sporcunun katılımı ile Hatay-Adana ve Mersin illerinde yapılan Uluslararası 2.2  Akdeniz Bisiklet turu iyi bir organizasyonla tamamlandı.
Emeği geçenlere teşekkür ediyor.Tüm katılımcı kulüp ve sporcuları ayrıca tebrik ediyoruz.Bisiklet sezonu ve uluslararası turlar hız kesmeden önümüzdeki haftadan itibaren devam ediyor.Türk bisiklet sporu bu sayede sürekli gündemde kalıyor.
Bir sonraki müsabaka görüşmek dileğiyle.dostlar.